Trong bối cảnh Việt Nam có hơn 85 triệu người dùng Internet, khoảng 127 triệu thuê bao di động và 79 triệu tài khoản mạng xã hội, các hình thức lừa đảo sử dụng AI, Deepfake và công nghệ số ngày càng gia tăng, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện khung pháp lý về an ninh mạng.

Luật số 116/2025/QH15 (Luật An ninh mạng năm 2025) được xây dựng trên cơ sở kế thừa, hợp nhất các quy định còn phù hợp của Luật An ninh mạng năm 2018 và Luật An toàn thông tin mạng năm 2015, tạo sự đồng bộ, thống nhất, xuyên suốt của hệ thống pháp luật, phục vụ cuộc cách mạng đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Luật An ninh mạng gồm 8 chương, 45 điều với nhiều nội dung quan trọng, thể chế hóa đầy đủ chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về bảo vệ an ninh quốc gia, chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, đặt hoạt động bảo vệ an ninh mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý thống nhất của Nhà nước; đồng thời bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu bảo vệ an ninh mạng với phát triển kinh tế - xã hội và chuyển đổi số quốc gia.

Cụ thể, luật đã quy định thống nhất hệ thống khái niệm làm nền tảng cho quản lý và bảo vệ an ninh mạng, bao gồm an ninh mạng, an ninh thông tin mạng, an ninh dữ liệu và không gian mạng quốc gia.

Luật bổ sung, cụ thể hóa các hành vi bị nghiêm cấm gắn với sự phát triển của khoa học, công nghệ và các phương thức hoạt động mới trên không gian mạng để chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các nguy cơ an ninh mạng mới phát sinh, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội trong bối cảnh chuyển đổi số.

Luật An ninh mạng cũng đã hoàn thiện cơ chế bảo vệ an ninh mạng theo cấp độ đối với hệ thống thông tin, quy định việc phân loại hệ thống thông tin theo 5 cấp độ an ninh mạng, làm căn cứ áp dụng các biện pháp bảo vệ tương ứng với mức độ rủi ro.

Luật tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên mạng viễn thông, mạng internet và các dịch vụ gia tăng trên không gian mạng tại Việt Nam trong việc phối hợp ngăn chặn, loại bỏ thông tin vi phạm pháp luật về an ninh mạng theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Một trong những điểm mới nổi bật của Luật An ninh mạng là luật đã khẳng định bảo đảm an ninh dữ liệu là bộ phận quan trọng của bảo vệ an ninh mạng, gắn với việc bảo đảm chất lượng dữ liệu và an toàn trong các hoạt động xử lý, sử dụng dữ liệu trên không gian mạng để phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi xâm phạm dữ liệu, góp phần bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.

Tiếp tục khẳng định quan điểm nhất quán của Nhà nước về lấy con người làm trung tâm trong tiến trình chuyển đổi số, Luật An ninh mạng đã bổ sung và tăng cường các quy định về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Đồng thời, mở rộng yêu cầu bảo vệ đối với người cao tuổi và người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi để ngăn chặn các hành vi lợi dụng không gian mạng xâm hại các nhóm đối tượng yếu thế.

Luật khuyến khích nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực an ninh mạng; ưu tiên đầu tư hạ tầng, sản phẩm và dịch vụ an ninh mạng trong nước.

Luật quy định việc bố trí nguồn lực phù hợp cho bảo đảm an ninh mạng trong các chương trình, đề án, dự án đầu tư chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin. Trong đó, yêu cầu dành tối thiểu 15% tổng kinh phí thực hiện để bảo vệ an ninh mạng, nhằm khắc phục tình trạng đầu tư thiếu đồng bộ, bảo đảm an ninh mạng được quan tâm tương xứng, góp phần nâng cao hiệu quả và tính bền vững của quá trình chuyển đổi số.

Đặc biệt, Luật An ninh mạng đã tạo cơ sở pháp lý để mở rộng và tăng cường hợp tác quốc tế về an ninh mạng trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và lợi ích quốc gia; đồng thời nội luật hóa các nội dung cơ bản của Công ước Liên hợp quốc về phòng, chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội).