Mới đây, Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) đã phát đi cảnh báo về tình trạng sử dụng phần mềm lậu đang diễn ra phổ biến tại nhiều cá nhân, doanh nghiệp và cơ sở cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin.

Theo quy định tại Điều 225 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung), các hành vi sao chép, cài đặt, sử dụng hoặc phân phối phần mềm trái phép nhằm mục đích thu lợi bất chính hoặc gây thiệt hại cho chủ sở hữu quyền tác giả có thể bị xử lý hình sự.

Cụ thể, người vi phạm có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 300 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm nếu thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng, gây thiệt hại cho chủ sở hữu quyền tác giả hoặc có giá trị hàng hóa vi phạm từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng.

Đối với các trường hợp vi phạm có tổ chức, tái phạm nhiều lần hoặc gây hậu quả nghiêm trọng hơn, mức xử phạt có thể tăng lên từ 300 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Các chế tài này được áp dụng khi số tiền thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng trở lên, thiệt hại gây ra từ 500 triệu đồng trở lên hoặc giá trị hàng hóa vi phạm đạt ngưỡng tương ứng theo quy định.

Ngoài hình phạt chính, người vi phạm còn có thể bị phạt bổ sung từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng, đồng thời bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc hành nghề trong thời hạn từ 1 đến 5 năm.

Trên thực tế, phần mềm không bản quyền thường xuất hiện tại các cửa hàng sửa chữa máy tính, đơn vị cung cấp dịch vụ công nghệ hoặc doanh nghiệp sử dụng phần mềm trái phép phục vụ hoạt động kinh doanh. Đây cũng là những đối tượng có nguy cơ cao bị cơ quan chức năng kiểm tra và xử lý khi phát hiện vi phạm.

Không chỉ đối mặt với rủi ro pháp lý, người dùng phần mềm lậu còn phải đánh đổi bằng nguy cơ mất an toàn thông tin. Các phiên bản Windows và Office được kích hoạt trái phép thường bị chỉnh sửa mã nguồn, chèn mã độc hoặc cài đặt các công cụ gián điệp nhằm đánh cắp dữ liệu cá nhân, thông tin doanh nghiệp, tài khoản ngân hàng và các tài khoản trực tuyến quan trọng.

Các chuyên gia an ninh mạng khuyến cáo, người dùng cá nhân và tổ chức nên sử dụng phần mềm có bản quyền, được cung cấp từ nguồn chính thống. Đây không chỉ là cách tuân thủ quy định pháp luật mà còn giúp bảo vệ dữ liệu, giảm thiểu nguy cơ tấn công mạng và bảo đảm hoạt động ổn định của hệ thống công nghệ thông tin.