Theo nghiên cứu mới của Viện Doanh nghiệp AI (AIDE), sau khi phân tích hơn 161.000 tin tuyển dụng của các công ty thuộc S&P 500 đăng trên LinkedIn, nhóm nghiên cứu xác định có hơn 8.100 vị trí liên quan đến AI. Tuy nhiên, phần lớn cơ hội việc làm lại dành cho những người đã có kinh nghiệm: 71% là vị trí cấp cao, 16% thuộc cấp trung và chỉ 13% mở cho nhân sự mới hoặc cấp thấp.

Paul Cheek - Giám đốc điều hành AIDE - nhận định, cơ hội việc làm trong lĩnh vực AI vẫn rất lớn nhưng chủ yếu dành cho những người đã có kinh nghiệm. Các doanh nghiệp muốn tuyển nhân sự đủ năng lực để triển khai và định hướng chiến lược AI trong bối cảnh công nghệ thay đổi liên tục.

Xu hướng này không chỉ diễn ra trong lĩnh vực AI. Tại Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) đầu năm 2026, CEO Google DeepMind Demis Hassabis và CEO Anthropic Dario Amodei đều dự báo AI sẽ khiến nhu cầu tuyển dụng các vị trí sơ cấp giảm dần, đặc biệt trong ngành phần mềm.

Nghiên cứu của Đại học Stanford cũng cho thấy, từ cuối năm 2022 - thời điểm ChatGPT ra mắt, số lao động trẻ có việc làm trong các ngành chịu tác động mạnh của AI đã giảm khoảng 6%, trong khi lao động lớn tuổi tăng từ 6 - 9%.

Theo nhiều chuyên gia, nguyên nhân là các công việc mang tính lặp lại, vốn là "bước đệm" để người mới tích lũy kinh nghiệm, nay được AI thực hiện hiệu quả hơn. Điều này tạo ra nghịch lý: doanh nghiệp yêu cầu kinh nghiệm nhưng con đường để tích lũy kinh nghiệm lại ngày càng bị thu hẹp.

Dù vậy, không phải ai cũng bi quan. CEO Amazon Web Services Matt Garman cho rằng, AI sẽ thay đổi cách con người làm việc thay vì xóa sổ việc làm. Ông nhấn mạnh, nhân sự trẻ vẫn đóng vai trò quan trọng nhờ khả năng học hỏi nhanh, thích nghi với công nghệ mới và mang đến những góc nhìn sáng tạo. Minh chứng là Amazon vẫn đang tuyển hàng chục nghìn thực tập sinh và kỹ sư phần mềm mới ra trường trên toàn cầu.

Các chuyên gia nhận định, trong kỷ nguyên AI, lợi thế không còn chỉ nằm ở bằng cấp mà ở kinh nghiệm thực tế, khả năng sử dụng AI hiệu quả và liên tục nâng cấp kỹ năng để thích ứng với những thay đổi của thị trường lao động.