Thủ tướng Chính phủ mới đây đã phê duyệt Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên triển khai ngay, đặt trọng tâm vào 6 nhóm công nghệ then chốt gồm: mô hình ngôn ngữ lớn và trợ lý ảo tiếng Việt; AI camera xử lý tại biên; robot di động tự hành; hệ thống và thiết bị mạng di động 5G; hạ tầng mạng Blockchain cùng các lớp ứng dụng như truy xuất nguồn gốc, tài sản mã hóa; thiết bị bay không người lái (UAV).

Theo chương trình, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu làm chủ các công nghệ lõi, tạo ra sản phẩm có tỷ lệ nội địa hóa cao, từng bước thay thế hàng nhập khẩu và tiến tới xuất khẩu. Song song, mục tiêu lớn hơn là hình thành một số ngành công nghiệp chiến lược có năng lực cạnh tranh quốc tế, đóng góp thiết thực cho tăng trưởng kinh tế và bảo đảm tự chủ công nghệ quốc gia.

Cụ thể, các sản phẩm công nghệ chiến lược được kỳ vọng đáp ứng ít nhất 30% nhu cầu thị trường trong nước, đồng thời có khả năng xuất khẩu. Chương trình cũng sẽ hỗ trợ trực tiếp 30 doanh nghiệp và 10 viện nghiên cứu, trường đại học tham gia phát triển công nghệ lõi và sản phẩm chiến lược.  

Chính phủ đặt mục tiêu hình thành tối thiểu ba ngành công nghiệp chiến lược, tạo ra các dòng sản phẩm, dịch vụ mới có giá trị gia tăng cao. Các sản phẩm phải đạt tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa tối thiểu 60% trong giá bán và 40% trong giá thành, đồng thời làm chủ ít nhất 80% công nghệ lõi.

Về trình độ khoa học - công nghệ, kết quả nghiên cứu phải được công bố trên các tạp chí khoa học thuộc danh mục tính điểm của Hội đồng Giáo sư Nhà nước; tối thiểu 60% nhiệm vụ có đơn đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ được chấp nhận. Chương trình cũng hướng tới xây dựng 10 nhóm nghiên cứu mạnh, có sự liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học.

Đáng chú ý, tối thiểu 80% nhiệm vụ phải có kết quả được đưa vào sản xuất, kinh doanh hoặc thương mại hóa. Bên cạnh đó, ít nhất 10% nhiệm vụ nghiên cứu được kỳ vọng có khả năng ứng dụng kép trong lĩnh vực dân dụng và quốc phòng, an ninh.

Sáu sản phẩm trên được rút gọn từ danh mục 35 sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên, do Thủ tướng ký ban hành hồi tháng 6 và được Bộ Khoa học và Công nghệ lấy ý kiến, đề xuất triển khai từ cuối tháng 10/2025.

Trước đó, khái niệm “công nghệ chiến lược” lần đầu được xác lập trong Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, sau đó được thể chế hóa trong Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, tạo nền tảng chính sách quan trọng cho việc phát triển các công nghệ then chốt trong giai đoạn mới.