Đây là buổi tập huấn thứ hai trong khóa tập huấn về bình đẳng giới do Ban Vì sự tiến bộ phụ nữ Đài THVN phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu phát triển tổ chức, nhằm nâng cao nhận thức, cập nhật kiến thức và trang bị kỹ năng thực hành về truyền thông nhạy cảm giới cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên. Qua đó, chương trình hướng tới thúc đẩy bình đẳng giới trong môi trường làm việc, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng nội dung truyền hình theo hướng khách quan, đa chiều và tôn trọng sự đa dạng trong xã hội.

Tại buổi tập huấn, thông qua tài liệu “Phụ nữ và truyền thông từ góc nhìn VTV”, Nhà báo, TS Nguyễn Thu Hà đã chia sẻ nhiều thông tin, dẫn chứng và kết quả khảo sát về sự hiện diện của phụ nữ trong các chương trình truyền hình, hoạt động báo chí và truyền thông nói chung. Nội dung tập trung làm rõ cách phụ nữ được phản ánh trên truyền thông, từ vai trò người dẫn chương trình, khách mời, chuyên gia đến hình ảnh phụ nữ trong các bản tin, chương trình chính luận và quảng cáo.

Một trong những vấn đề đáng chú ý được đề cập là sự chênh lệch trong mức độ hiện diện của nam giới và nữ giới trên các chương trình truyền hình, đặc biệt ở nhóm khách mời của các chương trình chính luận và những nhân vật giữ vị trí lãnh đạo trong tin tức, thời sự. Các kết quả khảo sát được chia sẻ cho thấy nam giới vẫn chiếm ưu thế rõ rệt, trong khi tiếng nói và sự hiện diện của nữ giới còn hạn chế. Thực tế này đặt ra yêu cầu đa dạng hóa nguồn tin, mở rộng cơ hội để phụ nữ tham gia đóng góp ý kiến, thể hiện chuyên môn và vai trò lãnh đạo trong các lĩnh vực của đời sống. Thúc đẩy bình đẳng giới trên truyền thông vì thế không chỉ là tăng sự hiện diện của phụ nữ, mà còn là bảo đảm họ được phản ánh đầy đủ, công bằng với những vai trò, năng lực và góc nhìn đa dạng.

Từ thực tiễn đó, buổi tập huấn giới thiệu các chỉ số của UNESCO về nhạy cảm giới trong truyền thông (GSIM), tập trung vào sự hiện diện bình đẳng của phụ nữ và nam giới trong tin tức, thời sự cũng như quảng cáo. Đây là cơ sở tham khảo giúp người làm báo nhìn nhận, đánh giá nội dung truyền thông một cách toàn diện hơn, từ việc lựa chọn nguồn tin, nhân vật, chuyên gia đến cách xây dựng hình ảnh và thông điệp. Việc lồng ghép nhận thức về giới cần được thực hiện xuyên suốt quá trình sản xuất chương trình, thay vì chỉ giới hạn trong những tác phẩm có chủ đề riêng về phụ nữ hoặc bình đẳng giới.

Bên cạnh phần chia sẻ của báo cáo viên, các học viên là phóng viên, biên tập viên đến từ Ban Chuyên đề - Khoa giáo, Trung tâm Truyền thông Dân tộc và Nông thôn, Trung tâm Truyền hình Thể thao… đã trao đổi những tình huống thực tế trong quá trình tác nghiệp, đồng thời nêu các vấn đề cần thảo luận liên quan đến chủ đề tập huấn. Xen kẽ chương trình là những bài thực hành ngắn về kiến thức bình đẳng giới và kỹ năng truyền thông, tạo cơ hội để học viên vận dụng kiến thức, nhận diện những cách thể hiện có thể vô tình củng cố định kiến giới và cùng tìm kiếm hướng xử lý phù hợp.

Đối với đội ngũ phóng viên, biên tập viên truyền hình, truyền thông nhạy cảm giới đòi hỏi sự chú trọng trong từng khâu tác nghiệp, từ xác định vấn đề, lựa chọn nguồn tin, sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh đến xây dựng nhân vật và tổ chức nội dung. Mỗi sản phẩm báo chí cần bảo đảm tính khách quan, đa chiều, tránh củng cố những khuôn mẫu về vai trò và năng lực của phụ nữ, nam giới; đồng thời tôn trọng phẩm giá, tiếng nói và sự khác biệt của các nhân vật được phản ánh. Đây không chỉ là yêu cầu về kỹ năng nghề nghiệp mà còn là trách nhiệm của người làm báo trong việc góp phần định hình nhận thức xã hội theo hướng bình đẳng và tiến bộ.

Thông qua lớp tập huấn, chương trình kỳ vọng mỗi học viên không chỉ nâng cao nhận thức về bình đẳng giới mà còn biết vận dụng kiến thức, kỹ năng vào thực tiễn sản xuất chương trình; chủ động rà soát yếu tố giới trong quá trình lựa chọn thông tin, xây dựng nội dung và thể hiện nhân vật. Từ những thay đổi trong nhận thức và cách thức tác nghiệp, các phóng viên, biên tập viên có thể góp phần tạo ra những sản phẩm truyền hình chất lượng, hạn chế định kiến và phản ánh đa dạng hơn vai trò của phụ nữ, nam giới trong đời sống.

Cùng với đó, việc trang bị kỹ năng truyền thông nhạy cảm giới được kỳ vọng sẽ góp phần đưa bình đẳng giới trở thành một nội dung được quan tâm thường xuyên trong hoạt động báo chí, truyền thông; qua đó nâng cao chất lượng chương trình truyền hình, thúc đẩy môi trường làm việc bình đẳng và lan tỏa những nhận thức tích cực về bình đẳng giới trong cộng đồng.