Trong những ngày tháng 4 rực lửa, dòng chảy ký ức lịch sử lại trở về, là cơ hội để nhìn lại hành trình dân tộc bằng những lát cắt chân thực. Năm nay, chuỗi phim tài liệu phát sóng trên VTV9 không chỉ dừng lại ở việc tái hiện quá khứ, mà còn mở ra một trục liên kết xuyên suốt: từ chiến tranh, ngày thống nhất đến hòa bình và trách nhiệm của Việt Nam trong thế giới hôm nay.

Mở đầu chuỗi phim là “Trỗi dậy” - một lát cắt đặc biệt về trường Nguyễn Văn Trỗi thuộc Trung ương Cục Miền Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Trường được thành lập năm 1965 với sứ mệnh là nơi thu dưỡng, nuôi dạy con em của những cán bộ trung cao cấp của kháng chiến Nam Bộ. Bộ phim khắc họa cuộc sống và chiến đấu vô cùng gian nan nhưng anh dũng, kiên cường của các thanh, thiếu nhi của ngôi trường này.

Không phải là những trận đánh hay chiến công, bộ phim chọn cách kể bằng đời sống của những đứa trẻ - những nhân chứng nhỏ tuổi của chiến tranh. Điều khiến “Trỗi dậy” khác biệt nằm ở thông điệp giáo dục: trong hoàn cảnh mất mát và hy sinh, các em không được dạy để nuôi dưỡng hận thù, mà được gieo mầm của tình thương, trách nhiệm và ý thức sống có ích. Chính triết lý ấy đã tạo nên một thế hệ trưởng thành không chỉ kiên cường, mà còn nhân văn - một nền tảng quan trọng cho công cuộc tái thiết đất nước sau ngày thống nhất. Ở đó, hòa bình không phải là điểm kết thúc của chiến tranh, mà là một quá trình được nuôi dưỡng ngay trong những ngày khốc liệt nhất.

Nếu “Trỗi dậy” đi sâu vào con người, thì “Sài Gòn ngày về chiến thắng” và “Hành trình thống nhất” mở rộng bức tranh ở tầm vóc lịch sử. Trong đó, “Hành trình thống nhất” (VTV Đặc biệt) là câu chuyện sau 50 năm vượt qua nhiều định kiến để hướng đến một đất nước không chỉ thống nhất về địa lý mà còn trong tâm hồn.

Bộ phim “Hành trình vì hòa bình” mở ra một chương hoàn toàn khác: vai trò của Việt Nam trong việc kiến tạo hòa bình toàn cầu. Dựa trên hồi ký của Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, bộ phim ghi lại hơn một thập kỷ Việt Nam tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Từ những bước đi thận trọng ban đầu, lực lượng mũ nồi xanh Việt Nam đã từng bước khẳng định năng lực, bản lĩnh và trách nhiệm quốc tế. Đằng sau những hình ảnh tưởng chừng bình lặng là những trăn trở lớn: làm sao để vừa đảm bảo an toàn cho lực lượng, vừa giữ vững độc lập, tự chủ? Làm sao để một quốc gia từng trải qua chiến tranh có thể đóng góp hiệu quả vào việc ngăn chặn xung đột ở những vùng đất xa xôi? Câu trả lời không nằm ở khẩu hiệu, mà ở hành động là những bệnh viện dã chiến, những nhiệm vụ gìn giữ ổn định và sự hiện diện thầm lặng nhưng bền bỉ của người lính Việt Nam trên trường quốc tế.

Phim tài liệu “Geneva Ngày và đêm”.

Khép lại chuỗi phim là “Geneva Ngày và đêm” - một góc nhìn lịch sử về Hiệp định Geneva 1954, cột mốc quan trọng mở đầu cho tiến trình đấu tranh thống nhất đất nước. Bộ phim không chỉ tái hiện sự kiện, mà còn cho thấy những toan tính chiến lược, những áp lực quốc tế và cả những giới hạn của hòa bình trong bối cảnh toàn cầu phức tạp.